Poradnik Ex

Do której strefy należy zaklasyfikować pomieszczenie i kto o tym decyduje?

Jest to jedno z najczęściej pojawiających się pytań.

Klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem została zdefiniowana w Załączniku nr I do dyrektywy 1999/92/WE ATEX137 z dnia 16.12.1999 „O minimalnych wymaganiach zwiększających bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników potencjalnie narażonych przy pracy w obszarach z atmosferą wybuchową”. Przestrzenie, w których występuje zagrożenie wybuchem zostały podzielone na strefy zagrożenia. Oznaczenie strefy zagrożenia informuje nas zarówno o rodzaju zagrożenia, jak i jego intensywności. Dyrektywa ATEX dzieli wszystkie urządzenia przeznaczone dla stref Ex na dwie zasadnicze grupy: strefę I i II.

Za zaklasyfikowanie przestrzeni do odpowiedniej strefy najczęściej odpowiada strażak Państwowej Straży Pożarnej. Wiedzę taką powinien również posiadać inwestor lub projektant obiektu budowlanego, a także osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo BHP na stanowisku pracy.

Klasyfikacja stref zagrożonych wybuchem

Rodzaj zagrożenia	Opis zagrożenia	Oznaczenie strefy	Występowanie atmosfery wybuchowej
G – pomieszczenia, w których występują gazy (Gas)	Gazy, ciecze i ich opary	0	Ciągłe, zagrożenie utrzymuje się przez długi czas
		1	Sporadyczne, zagrożenie może się pojawić w normalnych warunkach
		2	Rzadkie, nie występuje w warunkach normalnej pracy, a jeżeli wystąpi, to przez krótki okres
D – pomieszczenia, w których występują pyły (Dust)	Palne pyły	20	Ciągłe, zagrożenie utrzymuje się przez długi czas
		21	Sporadyczne, zagrożenie może się pojawić w normalnych warunkach
		22	Rzadkie, nie występuje w warunkach normalnej pracy, a jeżeli wystąpi, to przez krótki okres

Grupa	Opis grupy	Podgrupa	Opis podgrupy
I	Urządzenia przeznaczone do pracy w podziemiach kopalnianych i naziemnych częściach kopalń zagrożonych wybuchem	brak	Zagrożenie wybuchem metanu lub pyłu węglowego
II	Urządzenia przeznaczone do pracy na powierzchni w obszarach zagrożonych wybuchem gazów, par, mgieł lub pyłów	A	Grupa propanowa (np. aceton, alkohol metylowy, alkohol etylowy)
		B*	Grupa etylenowa (np. etylen, siarkowodór)
		C**	Grupa wodorowa (np. acetylen, wodór, hydrazyna)

Często bywają mylone z temperaturą otoczenia, w jakiej może działać oprawa, jednak nie o to chodzi. Klasa ta podaje, do jakiej temperatury może się nagrzać powierzchnia oprawy, aby nie doszło do zapłonu substancji — gazu, pyłu lub cieczy — w danym pomieszczeniu. Urządzenia spełniające klasę T6 automatycznie zawierają w sobie wszystkie poprzednie. Powód? Jeśli oprawa maksymalnie nagrzewa się do 85°C, to automatycznie nie nagrzeje się do 100, 135, 200°C itd.

Klasa temperatur	Maksymalna temperatura powierzchni [°C]	Temperatura zapłonu gazu [°C]
T1	450	>450
T2	300	300÷450
T3	200	200÷300
T4	135	135÷200
T5	100	100÷135
T6	85	85÷100